Borsa

Ceteris Paribus Nedir?

Ceteris paribus pek çok bilim dalı içerisinde kullanılabilen analiz yöntemlerinden biridir. Daha çok iktisat alanında kullanılan bu terim ‘’tek bir durum değişken diğer durumlar sabitken’’ anlamına gelir. Bir örnek vermek gerekirse A malının fiyatının yükselmesi tek değişken bu malın insanlar tarafından talep edilmesi, üretim kalitesi ve miktarının aynı kalması gibi durumlar sabit kalsın. Burada diğer durumların sabit olması ve tek bir değişkenin bulunması ceteris paribus tanımı olmaktadır. ‘’CP’’ şeklinde simgelenen bu terim iktisat gibi sosyal bir alanda önem kazanmıştır.

Ceteris Paribus Teriminin Tarihçesi

Kelime olarak Latince kökenli olan ceteris paribus ne demektir, kim tarafından bulunmuştur gibi sorular ekonomi ile ilgilenen kişiler tarafından merak edilir. Bu terimi ilk defa 1295 yılında Petrus Olivi kullanmıştır. Ekonomi dünyasına olan katkılarından dolayı kullanımı yaygın bir hal alan CP kavramı, teorik iktisatta sürekli değişkenlerin sayısının fazla olduğu durumlarda tercih edilmiştir.

Ceteris Paribus Ekonomi Açısından Neden Önemlidir?

Ekonomi dünyasında öngörülü bir inceleme yapmak istendiğinde ceteris paribus varsayımı yapılır. İktisatta değişkenler arasındaki bağlantıları anlayabilme imkânı sunan bu kavram sonucun basitleşmesini sağlar. Karmaşık hesaplamaların daha kolay bir şekilde anlaşılmasını sağlayan ceteris paribus ekonomi içerisindeki yapıyı sadeleştirir.

Ekonomideki değişkenlerin sabit tutulması ve sadece bir değerin değiştirilmesi tek yönlü bir çıkarım yapmayı sağlar. Değişkenler normal hayatta sabit değillerdir ve sürekli değişmeye devam ederler. Ancak CP ile değişken değerler sabit tutularak tek bir değişkenin etki alanı görülmeye çalışılır.

Ekonomide CP Örnekleri

Ekonomide matematikte olduğu gibi kesin sonuçlar yoktur. Ekonomi sonuçları insan davranışlarının etkisi altında olduğundan dolayı sürekli değişkenlik gösterir. Bu nedenle sonuçların birinin değişken diğerlerinin sabit tutulduğu ceteris paribus varsayımlarında yeni ekonomik modeller oluşturulabilir.

Örnek 1

Türkiye kendine ait kıyılarda (CP), petrol için sondaj yapsaydı benzin fiyatları düşerdi.

Bu örnekte petrol sondajını engelleyecek durumlar, petrolün çıkarılıp tüketiciye ulaştırılması sırasında uygulanan vergiler ve diğer durumlar değişken olarak hesaba katılmamış ve sabit tutulmuştur.

Örnek 2

Asgari ücret artarsa (CP), işsizlik oranları daha yükselecek.

Asgari ücretin artması değişken olarak kabul edilip bunun dışındaki işçi ihtiyacı ve üretim ihtiyacı gibi durumlar sabit tutulmuştur. Bu varsayıma göre işverenin yüksek ücretler ödeyecek olmasına bağlı olarak daha az işçi çalıştıracak olması işsizliği artıracaktır sonucu çıkacaktır.

Örnek 3

Sütün fiyatı artarsa (CP), insanlar daha az süt almaya başlayacaktır.

Süt fiyatının yükselmesi değişken olarak kabul edilmiş ve diğer nedenler sabit tutulmuştur. İnsanların süt almaya ihtiyaç duyması, sütün kullanım alanının genişlemesi gibi pek çok neden sabit kaldığı için süt alan insan sayısının azalacağı yönünde bir çıkarıma gidilmiştir.

Örnek 4

Konut kredisi faizlerinin düşmesi ile (CP), daha fazla insan ev alacaktır.

Konut kredisinin düşmesi burada sabitlenmeyen ve değişken kabul edilen bir durumdur. Ancak insanların ev almaya yönelecek maddi güçte olup olmadıkları, ekonomik sıkıntıların bulunduğu bir dönemde emlak satışındaki dalgalanmalar sabit kabul edilmiştir.

Bütün değişkenlerin ceteris paribus ile tek tek incelenmesi halinde farklı sonuçlar elde edilecektir. Ayrıca durumlar arası bağlantılar kurulmuş olacaktır.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu